De diabolospeler, een werk van Johan Framhout. De torens zijn ingewikkelde constructies, gemaakt in Bryce, de figuur komt uit Poser en de kledij is handgeschilderd. (De muts is ook 3D)

De waterkathedraal, werk van JohanFramhout. De steunberen met de klaveruitsparingen alsook de omlijsting van de hoofdingang zijn gemaakt met "lattices".

Een werk van George Grie te bekijken op zijn site. Gemaakt in Photoshop, 3DS max en Bryce, met toevoeging van beschilderde fotofragmenten.

Voorbeeld van een mooi fractalwerk in 3D. Van "penny5775" in Deviantart

Een werk van "artrager" in Renderocity, gemaakt in 3ds Max en Vue.

Werk van "e-brink" in Renderocity, gemaakt met Bryce, Daz3D en Photoshop. Het luchtschip is een model van Drawbridge.

Werk van "chexm1x" in Deviantart, voorbeeld van een bewerking van een figuur (Poser of Daz) ontworpen door "Sabreyn" ook in Deviantart.

Surrealisme van kolja7t in Renderocity: Perfect day 3, gemaakt in Bryce

Minutieus werk van London224 in Renderocity: The studio

Zelfde site: een fractalwerk van ainsoph00: Astral castles III

Voorbeeld van een digitaal geschilderd werk in Deviantart van uncharted: Redisign temple. Dergelijk werk wordt meestal geschilderd met een electronisch tekenblad.

Abstract werk gemaakt in 3D. 'Eternal' van jazzilady in Deviantart.

Nog een ander voorbeeld van abstract werk in 3D: cube alley 09 van leonardclagett in Deviantart, gemaakt in 3ds9.

Nog een prachtig werk van 3D-fractals: 'The Eli Atmospheres' van MANDELWERK in Deviantart, programma Mandelbulb 3D

Minutieus werk in 3D: 'Dune Artreides Final' van angelitoon in Deviantart, gemaakt in Organic, 3DSMax, Zbrush en Photoshop.

3D is de benaming van computerprogramma's waarmee je werken maakt die van diverse kanten bekeken kunnen worden. Een nogal misleidende benaming, want je ziet niet stereoscopisch, het tijdperk van de holo's op computerscherm is op komst, maar daar moeten we nog wat geduld voor hebben. Je kan ook animaties maken met die programma's, dan spreken we over 4D, de dimensie beweging is er nog aan toegevoegd. De kunstenaar plaatst zijn objecten in een ruimte, bekleedt ze met gepaste materialen, plaatst lichten, kiest een atmosfeer en zoekt uit waar de camera moet staan, het gezichtspunt. Maar het werk is pas te zien nadat de kunstenaar heeft gerenderd. Zijn of haar computer schiet dan lichtstralen af in de virtuele wereld en volgt wat het licht doet. Geleidelijk worden de schematische tekeningen omgezet in een visueel beeld. Renderen kan uren duren, ook met de beste computers. Vooral weerspiegelingen, transparanties, volumetrische objecten en zachte schaduwen verlengen de tijd van het renderen.

Het 3D-programma Bryce

Mijn 3D-werken worden voor een groot deel in Bryce gemaakt, even wat uitleg over dit programma Bryce in een notedop, om toch enigszins een beeld te hebben van wat een dergelijk programma inhoudt.
In dat programma beschik je over:

• camera: steeds kan je de stand van je camera veranderen om het werk vanuit een ander perspectief te zien

• dubbele terreinen (lattices): onderaan het terrein hangt identiek hetzelfde in spiegelbeeld; doordat je kan schilderen in de terrein-editor - of elders maken, kopiëren en plakken in de editor - kan je dit gebruiken om diverse vormen te maken die tweezijdig symmetrisch zijn

• lichamen: bol, cilinder, balk, piramide, kegel, ring, metabollen. Je kan ze aan elkaar hangen, van elkaar aftrekken, doorsnede maken; je kan ze uitrekken of inkrimpen, schuintrekken, verplaatsen. Eén enkel voorwerp, zoals bijvoorbeeld een lantaarnpaal, bestaat vaak uit honderden lichamen.

• lichten: diverse soorten: rond of spots, kleur, sterkte, schaduw...; ja zelfs zwart licht om donker te maken

• atmosfeer: lucht, mist, nevel, hemelkleur, zonkleur, stand van zon of maan, cumulus- en stratuswolken, enz... Het is niet eenvoudig een mooie en natuurlijke lucht te maken in Bryce, je moet er "oneindige vlakken" aan toevoegen of bollen met wolken.

• terreinen: diverse types bergen en heuvels via fractals; je kan er ook aan veranderen door grijstinten te schilderen (er zijn kunstenaars die hun werk volledig op die manier maken); je kan het terrein ook vervangen door een ingevoerde afbeelding (een van de redenen waarom je altijd ook een 2D-programa nodig hebt.)

• bomen: er is een "tree lab" waar je kan kiezen uit ontelbare boomsoorten, kleur, blad, ligging van de takken, enz...

• vlakken: in vierkanten en cirkels kan je afbeeldingen in je scene plaatsen; oneindige zijn voor de grond, wateroppervlakken, wolkenvelden...

  De meeste zaken hebben een 'edit' om er dingen aan te veranderen, er is de material lab om een structuuraan te brengen, je kan objecten invoeren die in andere programma's gemaakt zijn.

Het keuzemenu bovenaan het scherm van Bryce 6. De knop rechts is om over te wippen naar Daz3D

Andere 3D-programma's

Er zijn nog diverse andere 3D-programma's: Cinema 4D, 3D StudioMax, Maya, Terragen, fractalprogramma's... Als je aan zoekrobots vraagt welke de beste zijn, gaat het vaak over deze twee: Maya of 3D Studio Max, afgekort 3D-Max. 3D-Max, afgeleid van CAD, heeft eveneens de diverse lichamen, materialen, lichten, camera, en bovendien kan je er een eigen lichaam tekenen: je tekent de voorkant met vectorlijnen, de zijkant en de bovenkant en het programma construeert het resulterende lichaam. Maya heeft de meeste mogelijkheden, maar het is ook het ingewikkeldste programma. ZBrush is een programma om virtueel te boetseren. Je hebt er ook diverse lichamen, die kan je echter ook vervormen. Als je er een polymesh van maakt, kan je doen zoals een boetseerder doet: putten in duwen, toppen op zetten, krassen in maken, vervormen, glad maken. Wanneer een lichaam is omgezet naar polymesh, wordt het bekeken als een geheel van 3D-pixels, pixols genoemd. Er zijn ook materialen in Z-Brush en je kan er renderen, maar je kan ook je bewerkt lichaam exporteren als een object dat je dan invoert in een ander programma. Vue d'Esprit lijkt me een veredelde en veel duurdere versie van Bryce. Daz3D is verbonden met Bryce en vooral gebruikt om mensen en dieren te construeren, of gekochte 3D-constructies in te voeren. Daarvoor is het meest populaire programma Poser, met tal van mannen en vrouwen, haarooi, make-up, kledij... Er is een uitgebreide handel in al die dingen, maar als je het programma goed kent, kan je het zelf ontwerpen. Fractalprogramma's werken op een andere basis, nl wiskundige formules die resulteren in grafische werken. Er zijn fractalprogramma's die naast 2D ook 3D kunnen creëren, zoals Fractalizer en FractalX. Incendia is een dergelijk programma dat opgang maakt en voorlopig nog gratis is.

De interface van een pas geopende ZBrush, waar werd gekozen voor de meegeleverde buste. Een dergelijke kop kan je zelf maken door symmetrisch te boetseren.

Websites met 3D-werken

Er zijn diverse website, zowel over de programma's, als sites waar elke kunstenaar werken kan naar opsturen. Hier een paar voorbeelden. Je kan via een zoekrobot zelf nog tal van andere vinden. Vreemd genoeg geven dergelijke sites nooit azan hoe je best tewerk kan gaan om je favorieten te ontdekken. Daarom deze pagina om u te helpen.

Renderocity is een site waar het programma Poser vaak uitspringt, maar alle plastische werken zijn er welkom, digitale of handgemaakte kunst, ook fotografie en zelfs strips, romans en poëzie. Klik op what's new en je ziet de nieuwste inzendingen. Je merkt dat niet alles kwaliteit is. Dat is eigen aan een dergelijke site, omdat iedereen er zijn of haar werk naar mag opsturen, er is geen jury om te filteren. Hoe kom je dan best bij wat je echt mooi vindt? Een tovermiddel is er niet, je zal dus tijd moeten investeren, maar je wordt er voor beloond, want er zijn pareltjes bij en kijken is gratis. Als je je naar een tentoonstellingsplaats moet verplaatsen, steek je er evengoed tijd in, en dat kan ook tegenvallen. Als je een kunstsite zonder limieten wil exploreren, is het begin het minst belonend. Je kan enige bladzijden met thumbs van de nieuwste inzendingen nazien, en aanklikken wat je iets lijkt. Je kan ook een categorie kiezen, of een programma waarmee het gemaakt is. Als iets je bevalt, kan je het werk opslaan bij je favorieten op de site zelf. Klik op de naam van de kunstenaar als je zijn andere werk wil bekijken. Je kan ook de kunstenaar als favoriet opslaan, dan beslis je als je wilt verwittigd worden per mail wanneer die iets nieuws heeft geplaatst. Een andere mogelijkheid is dat je ook eens kijkt naar de favorieten van een kunstenaar die je bevalt, misschien kom je zo weer bij een nieuwe favoriet terecht. Je kan ook kijken naar de meest bezochte of meest becommentarieerde, maar dat zijn daarom niet jouw favorieten. Smaken verschillen en de meest sexy vrouwen van Poser zijn ook de meest bezochte.

Deviantart is ook een dergelijke kunstenaarssite, met digitale kunst, handgemaakte kunst, fotografie, literatuur, filmpjes... Deviantart is een monstersite met meer dan 13 000 000 leden en meer dan 35 000 000 bezoekers per maand. Je kan ook per categorie kijken, maar ook dat is weinig hoopgevend. Klik op deviations en scroll naar onder. Daar vind je enige "daily deviatons". Dat zijn werken die de staf van Deviantart hebben uitgekozen. Overloop de thumbs om te zien of er iets bij is naar uw smaak. De kans om hier iets te vinden is een stuk groter. Onderaan staat de datum en rechts ervan is een knop "change", daarmee kan je de vorige dagen bekijken, per maand. Als een werk je bevalt, sla je ze op bij je favorieten. Ook hier kan je op "gallery" klikken en zo de andere werken bekijken van deze kunstenaar, of eens een kijkje nemen bij zijn favorieten. Maar Deviantart heeft nog iets bijzonders: er zijn tal van groeperingen. Als je links op de knop "groups" klikt na opening, heb je een aantal bladzijden met groepen, waar je een groep kan kiezen die het dichtst bij je interesses ligt. Er zijn echter meer dan 80 000 groepen en ook dit is geen sinecure. Daarom kan je beter bij een van je favorieten iets naar onder scrollen waar rechts de groepen staan waar hij of zij bij behoort. Klik op de naam van de groep om die te bezoeken. Meestal moet je geen lid zijn van de groep om te kijken, wel om ook daar je favorieten te kiezen (los van je eigen lijst favorieten). Beide sites hebben ook een inkoop- en verkoopmarkt, wedstrijden en nog andere mogelijkheden.

FantasyArtDesign laat maximaal vier werken toe per kunstenaar. Dat heeft automatisch als resultaat dat je direct kwaliteit ziet. Bovendien sturen de mensen hier zelden een foto op van hun hond of kat, huis, idool of hobby. Maar het houdt ook een beperking in. Soms kan je vandaar naar hun persoonlijke site linken of naar hun pagina's op Deviantart.

Fractalforums is een site met enkel fractalkunst, hoofdzakelijk in 3D. Maar op de vorige sites kan je ook fractalkunst aantreffen, onder de noemer abstract of fractalkunst. Deze site heeft echter fantastische werken is een bezoek meer dan waard.

De links naar deze sites vind je op de pagina links.

Hier worden nog een paar mogelijkheden van 3D-Max gedemonstreerd.